Poszkodowani wspólnicy innowacyjnych spółek komandytowych


Przez niedostosowanie ulgi badawczo-rozwojowej do zmian w opodatkowaniu spółki komandytowej, niektórzy wspólnicy innowacyjnych spółek komandytowych nie skorzystają z ulgi B+R.

W czym tkwi problem?

Ulga B+R polega na dodatkowym odliczeniu od dochodu wydatków na działalność badawczo-rozwojową. Dodatkowym, bowiem wydatki, które zostały raz zaliczone do kosztów podatkowych, ponownie, drugi raz zmniejszają podstawę opodatkowania.

Sęk w tym, że aby skorzystać z ulgi B+R trzeba osiągnąć dochód na takim poziomie, aby mieć od czego odliczyć koszty B+R. Niekoniecznie w tym samym roku, w którym spółka poniosła koszty B+R.W razie poniesienia straty, albo osiągnięcia dochodu niewystarczającego na odliczenie wszystkich kosztów B+R, z ulgi można skorzystać w ciągu następnych 6 lat.

Do 2021 r. spółki komandytowe były transparentne podatkowo. Podatek od działalności gospodarczej spółki płacili jej wspólnicy. W rocznych rozliczeniach PIT wykazywali koszty i przychody osiągane przez spółki komandytowe, w których byli wspólnikami. To oznacza, że wydatki na działalność badawczo-rozwojową poniesione w poprzednich latach są w PIT-ach wspólników spółek komandytowych.

Dochody pojawiają się z reguły później niż koszty. Wiele spółek komandytowych mogło jeszcze nie uzyskać zwrotu z dokonanych inwestycji w badania i rozwój. Problem polega na tym, że w warstwie podatkowej dla spółek komandytowych zwrot z ulgi B+R może nigdy nie nastąpić.

Wraz z opodatkowaniem spółek komandytowych podatkiem CIT, wspólnicy spółek komandytowych przestali rozliczać dochód „za spółkę”. Od 2021 r. spółka komandytowa samodzielnie wykazuje dochody w deklaracji CIT-8. Wspólnicy już nie traktują dochodów spółki komandytowej jak własnych. Skutek? O ile nie prowadzą innej działalności gospodarczej, wspólnicy spółek komandytowych przestaną w rocznych PIT-ach wykazywać dochód z działalności gospodarczej. A skoro przestaną osiągać dochód z działalności gospodarczej, to nieodliczone jeszcze wydatki B+R pójdą na marne.

W ten sposób, mimo spełnienia warunków ulgi, wejście w życie CIT od spółek komandytowych uniemożliwi faktyczne skorzystanie z ulgi B+R.

Ochrona praw nabytych?

Na czym polega ochrona praw nabytych? Raz uzyskane prawo, nie może być odebrane, ani zmienione na niekorzyść. Nowe przepisy prawne, nie powinny odbierać podatnikom przyznanych wcześniej praw.

Nowelizacja wprowadzająca CIT od spółek komandytowych z pozoru respektuje zasadę ochrony praw nabytych. Nowelizacja przewiduje, że wspólnicy spółek komandytowych zachowują nabyte wcześniej prawa do odliczeń od dochodu (w tym ulgę B+R).

Problem z realizacją odliczenia może się pojawić w warstwie faktyczno-konstrukcyjnej. Wraz z wejściem w życie CIT od spółek komandytowych wspólnicy tracą źródło dochodu, od którego mogliby odliczyć starą ulgę B+R. Od 2021 r. z tytułu bycia wspólnikiem spółki komandytowej nie uzyskują dochodów z działalności gospodarczej, lecz dywidendy. A od dywidendy przepisy nie przewidują żadnych odliczeń, w tym nie ma możliwości odliczenia wydatków na badania i rozwój poniesionych przed 2021 r.

Podsumowując, część wspólników spółek komandytowych będzie mieć problem z faktyczną realizacją ulgi B+R, mimo spełnienia warunków ulgi. Nowelizacja tylko pozornie chroni prawa nabyte. Problem wymaga systemowego rozwiązania, aby podatnicy mogli zrealizować przysługujące im prawa.

Magdalena Wojciechowska

Doradca podatkowy

To jest kolejny artykuł z cyklu „jak się odnaleźć w nowej rzeczywistości spółki komandytowej”, w ramach którego opisujemy praktyczne zagadnienia powstałe w wyniku objęcia podatkiem CIT dochodów spółki komandytowej. Możecie Państwo śledzić informacje o nowych odcinkach za pomocą naszego profilu na LinkedIn.