Grupy VAT póki co dostępne dla nielicznych…


Grupy VAT zapowiedziane w ramach Nowego Ładu to już nie tylko hasło programowe. To konkretna propozycja dla biznesu. Póki co tylko dla dużego biznesu. W czerwcu Ministerstwo Finansów przeprowadziło prekonsultacje projektu nowelizacji. Przyjrzyjmy się planowanym szczegółom grup VAT w polskim wydaniu.

Jakie korzyści daje grupa VAT?

Unia Europejska daje krajom członkowskim opcję potraktowania kilku niezależnych spółek jako jednego podatnika VAT, o ile spółki są ściśle powiązane finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie. Polska ma wkrótce dołączyć do licznego grona krajów, w których funkcjonują grupy VAT.

Grupa VAT to:

  • Transakcje wewnętrzne w ramach grupy wyłączone z opodatkowania VAT,
  • Konsolidacja rozliczeń VAT w grupie powiązanych spółek,
  • Mniej dokumentacji (jeden JPK_VAT dla całej grupy)

Funkcjonowanie w grupie VAT może przynieść wymierne oszczędności dla firm z sektorów zwolnionych z VAT. Znika VAT od wewnętrznych rozliczeń w ramach grupy, który dla branż zwolnionych z VAT był dodatkowym nieodliczalnym kosztem. Grupy VAT to zdecydowanie opcja do rozważenia dla spółek z sektora finansów, ubezpieczeń i opieki medycznej.

Konsolidacja  VAT naliczonego i należnego wszystkich spółek z grupy eliminuje sytuacje, gdy jedna spółka oczekuje na zwrot nadwyżki VAT naliczonego, a druga spółka z tej samej grupy kapitałowej równolegle wykazuje VAT należny do zapłaty.

Wyłączenie wewnątrzgrupowych transakcji poza obszar VAT zmniejsza biurokrację podatkową. Eliminuje obowiązek sprawdzania czy zapłata kontrahentowi (z grupy) ma nastąpić na rachunek z białej listy. Znika obowiązek sprawdzenia czy należy zastosować split-payment. Skraca się check-lista formalnych czynności towarzyszących transakcji zarówno u dostawcy, jak i kupującego.

Wprawdzie wciąż trzeba prowadzić ewidencję czynności dokonanych wewnątrz grupy, ale jest ona znacznie uproszczona.

Jak wejść do „grupy VAT”?

Co 2 lata cała Polska żyje pytaniem czy wyjdziemy z grupy. W przypadku „grup  VAT” istotne jest jakie warunki trzeba spełniać, aby do grupy wejść. Spółki z polskiej grupy VAT:

  • muszą tworzyć podatkową grupę kapitałową (na gruncie CIT),
  • muszą być powiązane finansowo (partycypacja na poziomie 75%), ekonomicznie (ta sama lub wzajemnie uzupełniająca się działalność) i organizacyjnie (jedna spółka decyduje na grupę na poziomie strategicznym).

W pierwszej fazie funkcjonowania grup VAT możliwość wspólnego rozliczenia VAT w ramach grupy powiązanych spółek będzie dość elitarna. Z grup VAT skorzystają tylko podatkowe grupy kapitałowe. Tych na 1 czerwca 2021 r. było w Polsce 65. MF zapowiada jednak, że to tylko faza pilotażowa, a docelowo (od 2023 r.) grupy VAT mają być otwarte również dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Co ważne, istniejące obecnie 65 podatkowych grup kapitałowych nie skorzysta automatycznie z benefitów grupy VAT. Planowane przepisy przewidują, że o utworzeniu grupy VAT można zdecydować tylko w momencie tworzenia podatkowej grupy kapitałowej. Umowa o utworzeniu grupy VAT musi określać czas trwania umowy, który musi być równoznaczny z terminem na jaki te same podmioty zawarły umowę PGK.

Złagodzenie warunków dla podatkowych grup kapitałowych (PGK)

Nie będzie łatwo zostać grupą VAT. Przynajmniej w pierwszym pilotażowym okresie. Na szczęście ustawodawca równolegle złagodził restrykcyjne przepisy dotyczące podatkowych grup kapitałowych. Projekt uproszczeń dla PGK również był w czerwcu w prekonsultacjach.

Lista nowych uproszczonych warunków dla utworzenia PGK:

  • tylko spółki kapitałowe (sp. z o.o., S.A., prosta spółka akcyjna),
  • przeciętny kapitał zakładowy co najmniej 250 tys. zł,
  • bezpośrednia partycypacja spółki-matki w spółce-córce na poziomie 75% (zbieżne z warunkiem powiązania finansowego na gruncie VAT).

Zlikwidowano m.in. zakaz posiadania udziałów pomiędzy spółkami zależnymi.

Łatwiejsze ma być nie tylko tworzenie PGK, ale i bieżące w niej funkcjonowanie, a to za sprawą:

  • likwidacji kryterium dochodowości,
  • rozszerzenia dopuszczalnych restrukturyzacji w ramach PGK na połączenia, podziały i przekształcenia,
  • umożliwienia rozliczenia strat sprzed utworzenia PGK.

Warto, aby grupy kapitałowe na nowo przeanalizowały projektowane przepisy dla PGK, zwłaszcza te operujące w branżach zwolnionych  z VAT. Uzyskanie statusu PGK otworzy bowiem drogę do grup VAT.

Magdalena Wojciechowska
Doradca podatkowy