Fundacja rodzinna – podatki


Znamy założenia podatkowe dla fundacji rodzinnych.

22 marca 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii opublikował projekt ustawy o fundacji rodzinnej. Oprócz zupełnie nowych regulacji stworzonych specjalnie dla fundacji rodzinnej, projekt przewiduje zmiany ustaw podatkowych. Minister wykorzystał istniejące koncepcje podatkowe i w ten sposób włączył nową instytucję fundacji rodzinnej do polskiego systemu podatkowego.

Co fundacja rodzinna proponuje firmom w dziedzinie podatków?

  • Zasilenie majątku fundacji bez podatku.
  • Wypłaty dla beneficjentów z najbliższej rodziny fundatora bez podatku.
  • Kontynuację amortyzacji środków trwałych i WNiP wniesionych do fundacji.

Ale:

  • bieżące dochody fundacji będą opodatkowane 19% podatkiem CIT,
  • fundacja nie będzie korzystać z obniżonej 9% stawki CIT, ani z generalnego zwolnienia z CIT przewidzianego dla publicznych fundacji, ani z tzw. zwolnienia dywidendowego dla spółek-matek,
  • jeżeli beneficjentem fundacji będzie osoba spoza tzw. „zerowej” grupy podatkowej w podatku od spadków i darowizn np. dzieci rodzeństwa fundatora albo zięć czy synowa fundatora, osoba ta zapłaci 19% podatek od spadków i darowizn od wypłat z fundacji,
  • jeżeli fundację założy więcej niż jeden fundator, to „krzyżowa” wpłata z fundacji, tj. wpłata z majątku wniesionego do fundacji przez jednego fundatora na rzecz członków rodziny drugiego fundatora też będzie się wiązać z 19% podatkiem od spadków i darowizn.

Subiektywna ocena regulacji podatkowej fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna ma za zadanie wspierać wielopokoleniowe firmy, czuwać nad utrzymaniem ich rodzinnego charakteru, zapobiegać rozwodnieniu i umiędzynarodowieniu kapitału firm rodzinnych w następnych pokoleniach. Fundator może w elastyczny sposób określić krąg beneficjentów jak i warunki wypłacania świadczeń z fundacji. U podstaw idei fundacji rodzinnej leży gromadzenie majątku i jego stopniowa dystrybucja w czasie, również w bardzo odległej perspektywie, a nie natychmiastowe wypłaty z majątku. Z tego powodu proponowany sposób opodatkowania fundacji rodzinnych oceniam jako sprzeczny z celami, jakim mają służyć fundacje.

Opodatkowanie bieżących dochodów fundacji 19% CIT i zwolnienie z podatku wypłat na rzecz najbliższego kręgu rodzinnego teoretycznie utrzymuje 1:1 ciężar opodatkowania w stosunku do zarządu majątkiem rodzinnym w ramach holdingu spółek.

Praktycznie w porównaniu do zarządu majątkiem rodzinnym w ramach holdingu spółek obciążenia podatkowe rosną, bowiem:

  • zamiast podatku od odroczonej w czasie, potencjalnej, przyszłej wypłaty, tylko części dochodów fundacji, na bieżąco opodatkowuje się wszystkie dochody fundacji,
  • dochody fundacji mają być opodatkowane stawką 19%, bez prawa do obniżonej 9% stawki CIT.

W przypadku, gdy w gronie beneficjentów fundacji znajdą się osoby spoza „zerowej” grupy podatkowej, obciążenia podatkowe dodatkowo rosną. Pojawia się podwójne opodatkowanie: na poziomie fundacji (19%) i na poziomie beneficjentów (19%).

W tej sytuacji, mimo wielu zalet jakie ma krajowa fundacja prywatna, rachunek podatkowy może zniechęcać do korzystania z polskich fundacji rodzinnych.

Projekt ustawy o fundacji rodzinnej jest w fazie opiniowania. Przeprowadzone konsultacje publiczne spotkały się z szerokim odzewem rynku. Pozostaje mieć nadzieję, że z perspektywy podatkowej ostateczny projekt ustawy silniej uwzględni oczekiwania środowiska firm rodzinnych.

Magdalena Wojciechowska

Doradca podatkowy